PHONE : 021-44972925-7

چرا برق سه فاز نول ندارد؟

براي روشن شدن يک وسيله برقي بايد آن وسيله را بين دو نقطه وصل کنيم که آن دو نقطه داراي اختلاف پتانسيل الکتريکي باشند. مثلا لامپ را بين قطب‌هاي باطري قرار مي‌دهيم. يعني وسيله در يک مدار بسته قرار گيرد.

در نيروگاه برق سه سيم برقدار (سه فاز) برق را به مصرف کننده منتقل مي‌کنند. اين سه سيم برقدار مشابه هم اند، اما ولتاژ آن‌ها ۱۲۰ درجه با هم اختلاف فاز دارد. معني اين جمله اين است که اين سه سيم با هم اختلاف پتانسيل دارند پس اگر دو تا از آن‌ها را به دو سر يک وسيله وصل کنيم آن وسيه روشن مي‌شود. موتور سه فاز به همين روش کار مي‌کند. به هرکدام از اين سيم‌ها برق تک فاز گفته ميشود

در حقيقت قسمت روتور ژنراتور از سه سيم پيچ تشکيل شده است که اين سيم پيچ‌ها با زاويه‌ي ۱۲۰ درجه نسبت به هم قرار دارند و هنگام توليد برق هرکدام از اين سيم پيچ‌ها برق مخصوص به خود را توليد ميکند يعني از هر ژنراتور سه سيم برقدار خارج ميشود که به آن‌ها سه فاز ميگويند که هر فاز برق توليدي يکي از سيم پيچ‌ها ميباشد. به علت وجود زاويه ۱۲۰ درجه بين سيم پيچ‌ها برق توليدي آن‌ها داراي اختلاف فاز ۱۲۰ درجه ميباشد.

سوال مهم اين است پس سيم نول کجا به کار مي‌رود؟

با توجه به نکته بالا بايد بگوييم که اگر وسيله برقي فقط به يک سيم فاز وصل شود براي اينکه مدار کامل شود و وسيله روشن شود نياز به سيم ديگري داريم که برق را ااز وسيله به مولد برگرداند که به اين سيم سيم نول مي‌گويند.

در حقيقت سيم نول سيمي است که جريان خروجي از وسيله را به مولد برميگرداند.

نکته مهم:سيم نول را وارد چاهي مرطوب مي‌کنند تا به زمين وصل شود که به آن چاه نول مي‌گويند. اين کار باعث مي‌شود از زمين مرطوب به عنوان قسمتي از مدار استفاده شود. يعني زمين نيز به عنوان قسمتي از مدار بين مصرف کننده و مولد مورد استفاده قرار ميگيرد. مشابه اين عمل در اتومبيل مورد استفاده قرار مي‌گيرد مثلا براي روشن کردن يک لامپ توسط باطري ماشين کافيست يکي از قطب‌هاي باطري را به لامپ وصل کرده و سر ديگر لامپ را به بدنه ماشين وصل کنيم. بدنه ماشين نقش سيم نول را بازي مي‌کند.

بايد دقت کرد که سيم نول نيز هنگامي که وسيله برقي روشن است داراي برق مي‌باشد و خطرناک است، اما اگر وسيله برقي خاموش باشد نول بدون برق است.

معمولا از پنج سيمي که وارد يک کوچه مي‌شود سه تاي آن‌ها فاز است چهارمي نول خانگي است و سيم پنجمي نول شهرداري است که از آن براي روشن کردن لامپ معابر استفاده مي‌کنند.

شايد ديده باشيد که کابل برقي که وارد خانه ميشود دو رشته دارد که يکي از اين رشته‌ها به يکي از سه فاز و ديگري به سيم نول متصل ميشود.

سيم نول پس از خروج از خانه ابتدا به ترانسفور ماتور وصل مي‌شود و سپس به چاه نول هدايت مي‌شود. وسايل صنعتي مانند موتور سه فاز نيازي به سيم نول ندارند، چون خود فاز‌ها با هم اختلاف پتانسيل دارند.

24 مهر 1397
کلمات کلیدی : برق ، برق سه فاز ، نول ، کابل